Shkruan Avni Selmani

Kinematografia e një vendi është pasqyrë e historisë, kulturës dhe sakrificave të tij.
Kosova është një vend me histori të rëndë dhe përplot ngjarje që kanë lënë gjurmë në shoqërinë tonë. Mungesa e një filmi që me sinqeritet e pasqyron atë që kemi kaluar si popull, tregon një zbrazëti të madhe në përfaqësimin tonë kulturor dhe historik.

Gjatë ish sistemit, u krijuan disa filma, por ata ishin të censuruar dhe të kontrolluar, pa mundësi për të treguar të vërtetën tonë. Sot, që kemi shtetin dhe lirinë për të treguar vetveten, kjo ende nuk po ndodh.

Si popull i vjetër dhe autokton në këto troje, ne kemi shumë tema që lidhen me identitetin tonë. Si Kanuni, me të cilin kemi jetuar për shekuj. Në të ruhen rregulla për nderin, mikpritjen, drejtësinë, por edhe përballje të vështira me jetën. Kemi edhe shumë tema të tjera që do të ishin realizuar në filma të suksesshëm, sidomos ngjarjet e fundit janë nga më të rëndësishmet në historinë tonë të afërt. Ato kanë lënë gjurmë të thella në mendjen e popullit tonë dhe meritojnë të tregohen me kujdes dhe dinjitet, dhe shumë tema tjera që i japin kuptim jetës sonë dhe na tregojnë si popull.

Janë bërë disa filma dhe dokumentarë, janë prekur tema dytësore, por mungon ende një vepër filmike e madhe, një film që me forcë artistike, sinqeritet emocional dhe mjeshtëri regjisoriale t’i tregojë botës se çfarë kemi kaluar si popull. Një film që jo vetëm rrëfen, por lë gjurmë.

Por për të realizuar një film të tillë, me standarde të larta dhe të denjë për skenën ndërkombëtare, duhet para së gjithash një buxhet i madh, përkrahje e pakushtëzuar shtetërore dhe vullnet i qartë institucional, gjëra që, fatkeqësisht, nuk i kemi pasur kurrë.

Sot kemi artistë, regjisorë, skenaristë e aktorë të talentuar që mund të sjellin një film të denjë për t’u treguar edhe jashtë vendit. Madje, për të tërhequr më shumë vëmendje, pse të mos përfshihet edhe ndonjë emër i njohur nga bota, që do t’i jepte jehonë dhe përhapje filmit?

Shumë vende kanë ditur të tregojnë veten përmes filmit. Boshnjakët fituan çmimin Oscar për një film që tregoi dhimbjen e tyre. Edhe çekët, edhe ukrainasit, madje edhe vende që nuk kanë përjetuar luftë, i kanë treguar historitë e tyre me sinqeritet dhe përkushtim. Ne, për fat të keq, nuk e kemi bërë ende.

Një film i tillë nuk do të ishte vetëm rrëfim për të kaluarën, por edhe një pasqyrë për veten që duam të ndërtojmë si shoqëri. Ai do të ndihmonte jo vetëm në ruajtjen e historisë sonë dhe në edukimin e brezave të rinj, por mbi të gjitha për t’ia treguar botës sakrificat dhe të vërtetën e gjithë asaj që kemi kaluar. Një nismë e tillë kërkon guxim, përgjegjësi, buxhet të madh, përkrahje shtetërore dhe institucionale dhe mbi të gjitha vullnet. Kjo është edhe një kërkesë që institucionet të reflektojnë për një vepër të madhe, por edhe nga ne si shoqëri që kërkojmë t’ia tregojmë botës historinë tonë nëpërmjet artit. A.S